Stefan Straszewicz

Urodzony: 9 grudnia 1889 r. w Warszawie. Zmarły: 10 grudnia 1983 r. w Warszawie.

Cmentarz Bródnowski: 21 F-I-1/2

Matematyk związany z Politechniką Warszawską oraz Uniwersytetem Warszawskim. Jego stryj – Z. Straszewicz był pierwszym rektorem polskojęzycznej PW. W roku akademickim 1906/7 uczęszczał na zajęcia Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Towarzystwa Kursów Naukowych w Warszawie, a następnie w latach 1907–1911 studiował na Uniwersytecie w Zurychu, gdzie jego wykładowcą był m.in. A. Einstein. Równolegle uczestniczył w zajęciach Związkowej Wyższej Szkoły Technicznej w Zurychu. Po powrocie do Warszawy odbył służbę wojskową w armii carskiej i przez rok nauczał matematyki. W 1913 r. ponownie wyjechał do Szwajcarii 1914 r., uzyskując na macierzystej uczelni stopień doktora filozofii w zakresie matematyki. Dyplom w 1915 r. nostryfikował na Uniwersytecie Warszawskim. Po 1919 r. podjął pracę pedagogiczną i akademicką w Warszawie, z przerwą na udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. W 1925 r. habilitował się na Uniwersytecie Warszawskim.

Pracę na Politechnice Warszawskiej rozpoczął w 1919 r., gdzie do 1926 r. jako docent wykładał geometrię analityczną. W 1928 r. został profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem Katedry Matematyki na Wydziale Inżynierii PW, z którą związał się na stałe. W latach 1932/1933 pełnił funkcję dziekana Wydziału Inżynierii Lądowej, a w latach 1933–1935 dziekana Wydziału Inżynierii, powstałego z połączenia wydziałów: Inżynierii Lądowej, Inżynierii Wodnej i Geodezyjnego. Był jego prodziekanem w roku 1936/1937. W 1937 r. został profesorem zwyczajnym, a w roku akademickim 1938/1939 objął stanowisko prorektora PW. We wrześniu 1939 r. za zgodą Senatu PW wyjechał do Wilna, skąd powrócił do Warszawy w 1942 r., rozpoczynając pracę w Państwowej Wyższej Szkole Technicznej, otwartej w kwietniu przez Niemców w miejsce PW. Po aresztowaniu prof. K. Drewnowskiego w listopadzie 1942 r. przejął obowiązki rektora tajnej Politechniki Warszawskiej i sprawował je do 1945 r., organizując działalność uczelni w warunkach okupacyjnych. Po wojnie uczestniczył w odbudowie PW. W roku akademickim 1945/46 był dziekanem Wydziału Mechanicznego oraz kierownikiem Katedry Matematyki. W latach 1948–1951 ponownie pełnił funkcję prorektora PW, prowadząc jednocześnie wykłady na UW. Był autorem prac z zakresu topologii, geometrii i analizy matematycznej, a także opracowań z metodyki nauczania matematyki, redaktorem czasopism matematycznych. Szczególne znaczenie miała jego działalność dydaktyczna i organizacyjna w szkolnictwie – był współtwórcą Olimpiady Matematycznej (1949) i przewodniczącym jej komitetu, a także przewodniczącym komisji programowych ds. nauczania matematyki. Członek m.in. Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, działacz międzynarodowych organizacji dydaktyki matematyki oraz prezes Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta (1937), Orderem Sztandaru Pracy I (1969) i II (1956) klasy oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1967). Doktor honoris causa Politechniki Warszawskiej (1974). 

Bibliografia:

Stefan Straszewicz (1889—1983) Sylwetki profesorów Politechniki Warszawskiej, J. Zaleski, Pracownia Historyczna BGPW, Warszawa 1989.

J. Piłatowicz, Poczet Rektorów, tradycja i współczesność Politechniki Warszawskiej 1826–2001, wyd. I, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2001.

Rektorzy Politechniki Warszawskiej 1826-1976, red. zbiorowa, Warszawa 1976.