Dionizy Smoleński

Urodzony: 6 października 1902 r. w Łodzi. Zmarły: 8 lutego 1984 r. w Warszawie.

Cmentarz Wojskowy na Powązkach: A32-tuje-12

Specjalista w zakresie teorii spalania, materiałów wybuchowych i balistyki wewnętrznej, związany z Politechniką Wrocławską i Politechniką Warszawską. Studia ukończył w 1926 r. na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej, uzyskując dyplom inżyniera chemika. Po studiach odbył służbę wojskową, a następnie podjął pracę w instytucjach wojskowych, zajmując się badaniami materiałów wybuchowych i balistyki. Do 1939 r. kierował laboratoriami w Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu, Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie oraz Centrum Badań Balistycznych w Zielonce, równocześnie od 1932 r. pracując jako starszy asystent w Zakładzie Balistyki Politechniki Warszawskiej. W czasie II wojny światowej był oficerem Armii Krajowej, pełniąc funkcję zastępcy szefa Służby Uzbrojenia Komendy Głównej AK oraz dowódcy oddziału. Pracował również w Instytucie Higieny w dziale badań żywności.

Po wojnie uczestniczył w organizacji życia naukowego na Dolnym Śląsku. Od 1946 r. związany był z Politechniką Wrocławską, gdzie włączył się w jej rozbudowę, organizował katedry i rozwijał badania naukowe. W 1948 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, w 1956 r. – zwyczajnego. W latach 1951–1960 pełnił funkcję rektora Politechniki Wrocławskiej jako jej pierwszy samodzielny rektor. Równocześnie prowadził działalność dydaktyczną na Politechnice Warszawskiej i w Wojskowej Akademii Technicznej. W latach 1966–1968 kierował Katedrą Silników Spalinowych, Przemysłowych i Lotniczych w Instytucie Techniki Cieplnej Wydziału Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa oraz Zakładem Teorii Spalania PW. W latach 1965–1969 sprawował funkcję rektora Politechniki Warszawskiej, przyczyniając się do rozwoju uczelni, m.in. poprzez tworzenie nowych kierunków studiów, rozwój instytutów oraz rozbudowę struktury organizacyjnej, w tym uruchomienie Filii w Płocku. Od 1964 r. był członkiem Polskiej Akademii Nauk, w latach 1969–1971 sekretarzem naukowym, a następnie wiceprezesem PAN. Pełnił również funkcję przewodniczącego Komitetu do Spraw Techniki oraz uczestniczył w pracach instytucji naukowych w kraju i za granicą. Autor licznych prac naukowych z zakresu balistyki wewnętrznej, syntezy materiałów wybuchowych oraz teorii spalania. Publikował w krajowych i zagranicznych czasopismach naukowych, przyczyniając się do rozwoju badań w tych dziedzinach. Był także aktywnym działaczem publicznym, pełniąc funkcję posła na Sejm PRL dwóch kadencji. Odznaczony licznymi wyróżnieniami państwowymi m.in. Orderem Sztandaru Pracy II klasy (1959 r. ), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1954 r.), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1951 r.), Złotym Krzyżem Zasługi (1947 r.) Srebrnym Krzyżem Zasługi (1937 r.). Uhonorowany doktoratami honoris causa Politechniki Wrocławskiej (1961 r.) i Politechniki Warszawskiej (1974 r.).

Bibliografia:

J. Piłatowicz, Poczet Rektorów, tradycja i współczesność Politechniki Warszawskiej 1826–2001, wyd. I, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2001.

Wykaz zmarłych rektorów Politechniki Warszawskiej, oprac. E. Borysowicz, Warszawa 2015.

Rektorzy Politechniki Warszawskiej 1826-1976, red. zbiorowa, Warszawa 1976.