Wiesław Chrzanowski
Urodzony: 15 grudnia 1880 r. w Pabianicach. Zmarły: 5 grudnia 1940. w Warszawie.
Cmentarz Powązkowski: 229-III-23/24
Polski inżynier, rektor Politechniki Warszawskiej, profesor i konstruktor silników cieplnych, który w II Rzeczpospolitej obejmował funkcje państwowe w randze ministra. W latach 1900–1905 studiował na Wydziale Budowy Maszyn w Wyższej Szkole Technicznej w Berlinie-Charlottenburgu, gdzie uzyskał dyplom inżyniera. W listopadzie 1910 r., pracując już zawodowo jako naczelny inżynier i konstruktor, obronił z odznaczeniem doktorat na tej samej uczelni. Specjalizował się w konstrukcjach nowoczesnych silników parowych. W 1912 roku został profesorem zwyczajnym we lwowskiej Szkole Politechnicznej, gdzie objął Katedrę Budowy Motorów Cieplnych i pełnił funkcję dziekana Wydziału Budowy Maszyn w latach 1916–1918.
W październiku 1918 roku przeniósł się do Warszawy, gdzie w 1919 r. został profesorem zwyczajnym i kierownikiem Katedry Maszyn i Turbin Parowych Politechniki Warszawskiej (do 1939 r.). Był kluczowym organizatorem struktur PW, współtworząc Wydział Budowy Maszyn i Elektrotechniki oraz późniejszy Wydział Mechaniczny. Sprawował godność rektora Politechniki Warszawskiej w roku akademickim 1932/1933. Zasłynął bezkompromisową postawą w obronie autonomii wyższych uczelni. W marcu 1933 r., na znak protestu przeciwko tzw. reformie jędrzejewiczowskiej, złożył rezygnację z funkcji rektora. W latach 1933–1935 pełnił funkcję prorektora uczelni. W 1920 roku, w gabinetach Władysława Grabskiego i Wincentego Witosa, sprawował urząd ministra Przemysłu i Handlu. Opracował wówczas nowatorski program rozwoju polskiego przemysłu. Był autorem pionierskiego podręcznika „Turbiny parowe” oraz kilkudziesięciu artykułów naukowych. Należał do grona członków założycieli i wiceprezesów Akademii Nauk Technicznych oraz był członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego i stowarzyszeń technicznych (STP, SIMP). Cieszył się ogromnym szacunkiem studentów, co doprowadziło do nadania mu honorowego członkostwa Bratniej Pomocy Studentów PW. Wiesław Chrzanowski był odznaczony m.in. Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości w 1928 r. oraz Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta w 1936 r. W listopadzie 1939 r. został na krótko aresztowany przez władze okupacyjne.
Bibliografia:
J. Piłatowicz, Poczet Rektorów, tradycja i współczesność Politechniki Warszawskiej 1826–2001, wyd. I, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2001.
Wiesław Chrzanowski (1880-1940) Sylwetki profesorów Politechniki Warszawskiej, J. Piłatowicz, Pracownia Historyczna BGPW, Warszawa 1988.
Rektorzy Politechniki Warszawskiej 1826-1976, red. zbiorowa, Warszawa 1976
